2003_02 Magazyn Szachista

Strona: 3/3
(2372 słów w tym tekście)
(4269 )   



Związek przed nowymi wyzwaniami


Wkraczając w XXI wiek odczuwamy przyspieszone zmiany w większości sfer życia. Odczuli to także szachiści - zawodnicy. Muszą oni dostosować się do nowego tempa gry, które zlikwidowało uciążliwe dogrywki i jednocześnie możliwość osiągnięcia sukcesu na szachownicy jedynie za pomocą szybkiej ręki. Teraz dostali do dyspozycji przynajmniej kilka sekund na podjęcie właściwej decyzji.

Nieustanny postęp, szybki rytm życia stworzyły nowe zadania miłośnikom szachów, propagującym i rozwijającym królewską grę w różnych środowiskach. Dodatkowe obowiązki spadły też na koordynatora życia szachowego w kraju, jakim od 1926 roku jest Polski Związek Szachowy.

Delegaci z całego kraju na Nadzwyczajnym Walnym Zgromadzeniu — 1 marca 2003 roku w Krakowie ocenią, czy cele i środki działania, które nakłada na Związek jego statut są należycie realizowane. Warto jest je przypomnieć i przybliżyć, aby każdy szachista mógł mieć lepszy obraz rzeczywistego potencjału Związku, stanu organizacyjnego, finansowego i koncepcji działania obecnego Zarządu. Zacznijmy od Statutu.

Rozdział 2. Cele i środki działania
§ 9
1. Celem Związku jest rozwój i popularyzacja sportu szachowego, organizacja współzawodnictwa sportowego, koordynacja działań wojewódzkich związków szachowych, ze szczególnym uwzględnieniem wyczynu sportowego w grze bezpośredniej, korespondencyjnej i kompozycji szachowej.
2. Cele o których mowa w ust. 1 Związek realizuje przede wszystkim przez:
- organizowanie współzawodnictwa sportowego, a w szczególności imprez z cyklu mistrzostw Polski indywidualnych i drużynowych,
- nadawanie klubom licencji uprawniających do udziału we współzawodnictwie sportowym,
- nadawanie wojewódzkim związkom szachowym licencji uprawniających do organizowania życia szachowego,
- planowanie, prowadzenie i organizowanie:
- szkolenia zawodników,
- szkolenia i doszkalania trenerów, instruktorów, sędziów oraz działaczy,
- wspieranie działalności Uczniowskich Klubów Sportowych, jako szczególnej formy klubów sportowych,
- nadawanie licencji zawodniczych, sędziowskich i organizatora imprez sportowych,
- reprezentowanie sportu szachowego w międzynarodowych współzawodnictwie sportowym,
- przygotowanie kadry narodowej do uczestnictwa w międzynarodowym współzawodnictwie sportowym,
- integrowanie środowiska szachowego,
- prowadzenie działalności wychowawczej i popularyzatorskiej w zakresie kultury szachowej.

Zagadnienia sportowe

Związek zrzesza aktualnie około 460 klubów, a liczba zawodników z wykupionymi licencjami przekracza 7 tysięcy. Są to szachiści biorący udział w sportowej rywalizacji, ale stanowią oni zaledwie drobną część rzeczywistej rzeszy miłośników królewskiej gry. Grających w szachy w Polsce szacuje się na ok. 5 milionów.

Wojewódzkie Związki otrzymały znaczną samodzielność na terenie swego działania, w oparciu o stosowne licencje PZSzach. Każdego roku Zarząd PZSzach podpisuje odpowiednie umowy finansowe z Wojewódzkimi Związkami Szachowymi i pozostawia im do dyspozycji określone kwoty, które w ubiegłym roku wynosiły łącznie ponad 100 000 zł.

Związek organizuje szkolenie i starty reprezentantów na MŚ i ME. Dba też o pozostałych zawodników czołówki krajowej. Jednakże podstawowymi jednostkami szkoleniowymi i organizacyjnymi szachistów zawsze pozostaną kluby. Dobra współpraca Związku z klubami, z uwzględnieniem WZSzach, jest rękojmią sukcesów w naszej dyscyplinie.

Kto zbyt dużo obejmuje, ten słabo ściska. Zgodnie z tą maksymą, zadaniem Związku jest jedynie wspomaganie i koordynowanie centralnych akcji i przedsięwzięć, a nie ingerowanie w poczynania swoich członków.

Działalność sportowa Związku jest wymierna. Wyniki można łatwo zestawić i sklasyfikować, a zasługi umiejscowić i poddać weryfikacji. Nie ulega żadnej wątpliwości, że ostatnie wybitne osiągnięcia: mistrzostwo Europy mężczyzn Bartłomieja Maciei, brązowy medal olimpijski kobiet, mistrzostwo świata w rozwiązywaniu zadań Piotra Murdzi, medale juniorów na ME i MŚ, czy też nowe tytuły arcymistrzowskie, to przede wszystkim sukces konkretnych osób i ich trenerów.

Nie można jednak pominąć roli Związku w wieloletnim procesie rozwoju naszych talentów, we wspomaganiu szkolenia oraz niemałej pomocy organizacyjnej w startach kontrolnych i w kluczowych imprezach. Nie ulega wątpliwości, że potrzeby będą tu zawsze przerastały możliwości oferowanej pomocy, ale nie można jej nazwać jedynie symboliczną.

Zagadnienia finansowe

Obowiązkiem Zarządu Związku jest przedstawienie wszystkim członkom stanu finansów i rozliczenia ze środków budżetowych. W krótkiej publikacji nie ma możliwości przedstawienia wszystkich zestawień, więc siłą rzeczy, ograniczono się do zadań wykonanych w 2002 roku, z podziałem na seniorów i juniorów, które ilustruje tablica 1 — poniesione koszty podano w tys. zł.

Kwoty przedstawione w tablicy 1 obejmują jedynie planowe zadania, realizowane przez Związek. W zestawieniu nie ujęto sum, w przekazywaniu których Związek jest tylko pośrednikiem pomiędzy klubem i organizatorami. Taka sytuacja ma miejsce w przypadku zgłoszeń dodatkowych zawodników do ME i MŚ, których koszty udziału w imprezach, niekiedy dość duże, są pokrywane przez kluby lub z własnych środków uczestników.

Wydatki w grupie seniorów, zestawione w tablicy 1, praktycznie obejmują zawodników trzech klubów, przede wszystkim Polonii Plus GSM Warszawa, w mniejszym stopniu PTSz Płock oraz pojedynczych przedstawicieli klubu POLFA Grodzisk Mazowiecki i sekcji rozwiązywania zadań szachowych.

W grupie juniorów rozdział środków ma znacznie szerszy zasięg, gdyż w Akademii Szachowej uczestniczyło 47 zawodników (w roku 2001 było 40), a w „wakacjach z szachami” - 165 (w roku 2001 - 177).

Ogólna kwota 838,4 tys. zł ujmuje wiele pozycji: przejazdy, zakwaterowanie, wyżywienie, diety, literatura itp., lecz godzi się podkreślić kwotę ponad 307 tys. zł wydaną na wynagrodzenia trenerów.

Związek nie uchyla się także od pośredniczenia i rozliczania indywidualnych umów sponsorskich w odniesieniu do wielu kadrowiczów, jeśli takie jest życzenie mecenasów. Ponadto Związek za wybitne osiągnięcia sportowe przyznaje zawodnikom stypendia w maksymalnych kwotach dopuszczanych przez przepisy resortu, nie bacząc, iż kwoty są wypłacane ze wspólnego portfela rocznych wydatków. Zarząd jest przekonany, że honorowanie naszych najwybitniejszych reprezentantów jest słuszne, gdyż stanowi zachętę do podnoszenia poziomu gry przez całe zaplecze czołówki krajowej.

Zagadnienia szkoleniowe

Funkcjonująca już od sześciu lat Akademia stanowi centrum szkolenia i przygotowań do najważniejszych imprez naszych reprezentantów.

Akademia pracuje pod kierunkiem Ryszarda Bernarda. Nie ogranicza działalności do kadry juniorów, ale udostępnia swoje materiały szerokiej grupie zawodników. Publikacje ukazują się w formie książkowej lub w Internecie. System szkolenia dzieci i młodzieży w Polsce, który od lat prowadzi Związek „pod patronatem” nieocenionego Zbigniewa Czajki, jest przedmiotem monitorowania i zazdrości, nawet ze strony takich potęg szachowych, jak Rosja, czy Niemcy.

W 2002 roku, Akademia Szachowa, biorąc pod uwagę zarówno formy działalności, jak i sportowe osiągnięcia wychowanków, została uznana za najlepszą szkołę mistrzostwa sportowego w Polsce.

Dodatkową formą wspomagania rozwoju najmłodszych szachistów jest organizowanie przez Związek „Wakacji z szachami”, na których odbywają się szkolenia i turnieje. Związek współpracuje i okazuje pomoc wielu Uczniowskim Klubom Sportowym.

Nie zapomina się też o wspieraniu szachistów niepełnosprawnych, którym nasza dyscyplina stwarza perspektywy rywalizacji na różnych szczeblach. Po raz pierwszy w Zarządzie Związku znalazł się przedstawiciel tych grup Feliks Nieradka, a drużyna Stowarzyszenia Fianchetto została dopuszczona do rozgrywek II ligi seniorów.

Dzięki kursom i podyplomowym studiom, stale powiększa się grono kwalifikowanych trenerów i instruktorów. Związek podtrzymuje kontakty z czołowymi trenerami z innych państw i zaprasza ich na seminaria trenerskie i wykłady w Akademii.

Zagadnienia organizacyjne

Związek zatrudnia na etatach zaledwie pięć osób: główną księgową, pracownika sekretariatu, szefa wyszkolenia, dyrektora Akademii Szachowej i trenera kadry kobiecej. Inne osoby są angażowane do konkretnych zadań na zasadzie umów.

Koszty ogólne z tego tytułu (nie pokrywane przez resort), a ujmujące takie pozycje jak czynsz, telefony, Internet, amortyzacja, mat. biurowe, delegacje, wyposażenie, wynagrodzenia, ubezpieczenia, wydawnictwa itp. zostały zestawione w tablicy 2, w tys. zł.

Natomiast koszty organizacyjne ilustruje tablica 3.

Zarząd dostrzega zbyt małą aktywność Komisji, które powinny w znacznie większym stopniu angażować się w prace organizacyjno-prawne Związku.
Podsumowanie

Aktualnie prowadzona gospodarka finansowa Związku gwarantuje kilkumiesięczną rezerwę finansową, umożliwiającą realizację bieżących zadań, nawet w przypadku nieprzewidzianych trudności z pozyskaniem środków przyznanych przez resort. Osiągnęliśmy ten stan, mimo rozpoczęcia kadencji w 2000 roku z poważnymi długami z poprzedniego okresu.

Obecna sytuacja Związku pozwala na dalsze kontynuowanie prac nad rozwojem naszej dyscypliny oraz wzbogaceniem i doskonaleniem form działania. Szczególne rezerwy tkwią w lepszym „sprzedawaniu” szachów w mediach oraz wykorzystaniu powszechnej pozytywnej opinii o królewskiej grze, wyrażanej niejednokrotnie przez osoby o wysokich pozycjach społecznych i zawodowych.

Nie ulega wątpliwości, że dobre perspektywy naszej dyscyplinie stworzyły komputery i przede wszystkim Internet. Bezpośrednie internetowe transmisje rozgrywek szachowych cieszą się coraz większym uznaniem i coraz częściej na stronach szachowych pojawiają się poważne reklamy i ogłoszenia. Warto zauważyć, że elementy szachowe i sama królewska gra kojarzą się pozytywnie w reklamach wielu produktów.

Nadal jest wiele do zrobienia w propagowaniu nauki gry w szachy wśród dzieci i młodzieży, jako pozytywnego wzorca wszechstronnego rozwoju oraz wartościowego zagospodarowania czasu wolnego.

Szachy mają już międzynarodową akceptację rodziny sportów olimpijskich, co powinno zaowocować wejściem PZSzach do elity polskich związków sportowych. Jednym z warunków działania na światowym poziomie jest jednak pozyskanie tzw. strategicznego mecenasa, który byłby zainteresowany inwestowaniem w szachy.
Strategiczny sponsor dla Związku może jednak pojawić się tylko przy jego wysokiej ocenie zarówno sportowej, jak i organizacyjnej oraz nienagannej atmosferze w środowisku, a więc pozytywnym wizerunku marketingowym.

Dewiza szachistów „Gens una sumus” — jesteśmy jedną rodziną, nie gwarantuje jednak sielanki, zwłaszcza w atmosferze zażartej sportowej rywalizacji kilku pokoleń szachistów.

Apetyt rośnie w miarę jedzenia. Poprawa sytuacji Związku w naturalny sposób powoduje ze strony organizatorów imprez, jak i konkretnych zawodników, napływ rozmaitych próśb, życzeń, czy też wręcz żądań zwiększenia finansowej pomocy. Realizacja tych życzeń, utrudniona aktualną ekonomiczną sytuacją kraju, wymaga zwiększonej aktywności ze strony wszystkich działaczy, którzy realizując własne cele w atmosferze wzajemnej życzliwości, będą zarazem powiększali zasoby całego środowiska.
Nie są to tylko pobożne życzenia i wyrażam nadzieję, że królewska gra pod królewskim Wawelem dostanie nowy impuls do dalszego rozwoju. Jest to pierwszy Nadzwyczajny Walny Zjazd poza Warszawą, ale z pewnością nie w myśl refrenu piosenki „Nie przenoście nam stolicy do Krakowa”.

Zarząd PZSzach

W styczniu br., Zarząd uchwalił porządek i miejsce Nadzwyczajnego Walnego Zjazdu Delegatów, a także projekty zmian w Statucie. Zatwierdzono też prowizorium budżetowe na rok 2003, w którym przychody równoważą planowane koszty oraz przedyskutowano kierunki negocjacji z MENiS i PKS (Polska Konfederacja Związku) na temat przyznawanych środków budżetowych i tzw. zleceń na imprezy mistrzowskie. Podjęto następujące uchwały:

1. Zatwierdzono skład i regulamin MP kobiet oraz ich lokalizację w Środzie Wielkopolskiej.
2. Ratyfikowano umowę o współpracy w sprawie wydawnictwa.
3. Ustosunkowano się do wielu listów skierowanych do PZSzach w sprawach Walnego Zjazdu w Poznaniu i Nadzwyczajnego w Krakowie.
4. Dokonano oceny MP juniorów do 16 i 18 lat w Krynicy. Sprawa niestosownego zachowania się kilku juniorów została przekazana odpowiednim komisjom.
5. Ustalono delegację PZSzach na spotkanie w Berlinie z przedstawicielami ECU i Niemieckiego Związku Szachowego odnośnie wspólnych imprez.
6. Potwierdzono prawidłowość decyzji w sprawie uruchomienia środków na wyjazdy zawodników kadry na turnieje w Moskwie i na Bermudach i zatwierdzono sfinansowanie wyjazdu czołowych młodych graczy na planowany tradycyjny turniej w Cappelli la Granda we Francji.

Jacek Bielczyk

Tablica nr 1



Tablica nr 2



Tablica nr 3